Zobacz wszystkie aktualności
Wernisaż wystawy Tomka Sikory

Wernisaż wystawy Tomka Sikory

Myślenicka Grupa  Fotograficzna mgFoto i Miejska Biblioteka Publiczna im. ks. Jana Kruczka zapraszają na wernisaż wystawy fotograficznej Tomka Sikory "Jesteśmy" w dniu 20 listopada ... czytaj całość

Bibliotecon

Bibliotecon

Miejska Biblioteka Publiczna im. ks. Jana Kruczka w Myślenicach oraz Myślenicki Klub Fantastyki zapraszają miłośników różnych gier oraz postaci z książek i filmów na BIBLIOTECON 24.11.2018 ... czytaj całość

Zapisy na turniej Tekken7

Zapisy na turniej Tekken7

Miejska Biblioteka Publiczna im. ks. Jana Kruczka w Myślenicach zaprasza na BIBLIOTECON 24.11.2018 r., w ramach którego odbędzie się turniej Tekken7. Zapisy na turniej trwają od 15 października ... czytaj całość

Wystawa

Wystawa

15.11.2018 r. w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. ks. Jana Kruczka w Myślenicach odbyło się otwarcie wystawy O Polsko, znów kiedyś rozbłyśniesz kwiatami. Rajmund Bergel - poeta legionowy. ... czytaj całość

Wydarzenia
27 października 2018

Wystawa

15.11.2018 r. w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. ks. Jana Kruczka w Myślenicach odbyło się otwarcie wystawy O Polsko, znów kiedyś rozbłyśniesz kwiatami. Rajmund Bergel - poeta legionowy. Wystawę można obejrzeć w trakcie godzin pracy Biblioteki.


                                   Nie czas marzyć, nie czas śnić,
                                   I w bezczynnym smutku trwać,
                                  Trzeba pęta hańby rwać.
                                  Walczyć musi, kto chce żyć! ...

W 100-lecie odzyskania niepodległości prezentujemy poezję    i sylwetkę Rajmunda Bergela wybitnego poety legionowego

Rajmund Michał Bergel
 Urodzony 12 sierpnia 1894 roku w Jordanowie. Syn Andrzeja i Marii z domu Płatkowskich. Kształcił się w gimnazjum klasycznym w Tarnowie. Po maturze studiował polonistykę i historię na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Już w czasach gimnazjalnych brał udział w młodzieżowych ruchach postępowo-niepodległościowych. Należał do tajnej organizacji „Promienistych”, wydawał początkowo nielegalne pismo „Kujmy Broń!”. W latach 1912-1913 wraz z ojcem na terenie Tarnowa zakładał oddziały Związku Strzeleckiego. W 1914 przerwał studia wstępując do 2 pułku piechoty Legionów. Przeszedł z pułkiem przez front austriacko-rosyjski pod Rarańczą. 11 maja 1918 roku w bitwie pod Kaniowem dostał się do niewoli niemieckiej. Podczas pobytu w obozach jenieckich w Brześciu i Güstrow nabawił się choroby płuc.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości pozostał w wojsku. W 1923 pełnił służbę w 67 pułku piechoty w Brodnicy  jednocześnie kontynuując studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1924 był już oficerem rezerwy 67 pp. Wkrótce jednak ze względu na zły stan zdrowia przeszedł w stan spoczynku w stopniu kapitana.
W czasie służby wojskowej pisał i publikował wiersze, które były pamiętnikiem literackim autora i poetycką kroniką dziejów legionowych. Opublikował zbiór postromantycznych wierszy na temat walki legionistów pt. "Tułaczym szlakiem”. Wydawał pismo „Legionista”, pisał również dramaty, prace historyczne i z zakresu krytyki literackiej. Był autorem słów do utworu "Piechur".
Po zwolnieniu z wojska ukończył studia i objął stanowisko profesora w państwowym gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach, gdzie pracował przez dziesięć lat do 1 grudnia 1933. Pracując kontynuował twórczość poetycką, zajmował się krytyką  literacką i pracą naukową. Pracował nad obszerną monografią o Stanisławie Wyspiańskim.
Zmarł 4 sierpnia 1937 roku. Został pochowany w Myślenicach na cmentarzu przy kościele św. Jakuba na Stradomiu.
 
Wielokrotnie odznaczany:
Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 7020, za bohaterstwo podczas walk w Legionach)
Krzyż Niepodległości
Krzyż Walecznych
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Odznaka pamiątkowa Związku Kaniowczyków "Krzyż Kaniowski"
 
Twórczość:
Debiutował w 1914 r.
Wiersze i artykuły publikował w czasopismach: „Głos Narodu”, „Ilustrowany Kurier Codzienny”, „Kurier Poznański”, „Ilustrowany Tygodnik Polski”, „Legion”, „Myśl Narodowa”, „Pamiętnik Literacki”, „Tygodnik Ilustrowany”, „Zdrój”
„Czasy i ludzie” zbiór wierszy (Kraków 1917)
„Polska armata wodna” (Grudziąc 1920)
„Tułaczym szlakiem” zbiór wierszy (Kielce 1921)
„Dzieje II Korpusu Polskiego”(Warszawa 1921)
„Oblężenie twierdzy grudziądzkiej” (Grudziąc 1922)
„Tęczowe mosty” zbiór wierszy (Poznań 1924)
„Współczesny Kraków literacki” rozprawa (Kraków 1924)
„Z trudu naszego i znoju” (1924)
„Morze polskie i Gdańsk w literaturze polskiej” (Myślenice 1930)
„Do źródeł dramaturgii Wyspiańskiego” szkic (1931)
„Dramat widmowy w Weselu Wyspiańskiego”(Myślenice 1932)

Piechur
Wielkie nazwiska i wielkie imiona
Utrwali pamięć w księgach i marmurze,
Lecz twoje imię w zapomnieniu skona,
Szary piechurze.
 
Że ukochałeś żołnierską swobodę,
Żeś sławę swoją dźwigał w ran purpurze,
Lichą mogiłę zdobędziesz w nagrodę,
Szary piechurze.
 
Loty szalone, farysowe śniłeś,
Z Uśmiechem idąc przez ogień i burze.
Gdzie walka wrzała ― tam ty wszędzie byłeś,
Szary piechurze.
 
A nad grobami poległych wykwitną
Jak krew czerwona ― dzikie polne róże,
Chabry je wstęga owiną błękitną,
Szary piechurze.
 
W kurhanach cichnie twoja dola krwawa,
Krzyże się na nich rozsiądą jak stróże
I jeno w pieśni żyć będzie twa sława,
Szary piechurze.
 
Inne twe laury i inna twa sława,
Trwalsza nad zgłoski i wyryte w marmurze,
Bo Polska w czynach twoich zmartwychwstała,
Szary piechurze!
(1 IV 1916 r.)

Wy się mnie wciąż pytacie…
 
Wy się mnie wciąż pytacie, kiedy do was wrócę,
Kiedy w dom rodzicielski nareszcie zawitam,
broń rdzawą w kąt odłożę, siny mundur zrzucę,
by życie zacząć dawne. A ja się was pytam,
czyście widzieli kiedy, by ptaki wracały
do gniazd z wyrajów, nim przejdą nawały
 
orkanów, wichrzyc, burz! U was jeszcze nie wiosna
 
ni się z uśpienia życie nie zbudziło młode,
ni świtań nie nadeszła godzina radosna.
Bym jak ptak do gniezdziska w ojcowską zagrodę
wrócił i kij tułaczy rzuciwszy pod progi
przypomniał trud miniony i przebyte drogi. (…)
 
Wiele przed nami pracy i wielkie zadanie,
które spełnić musimy, choćby przyszło zginąć
w walce, jak kosiarzowi na koszonym łanie.
Ale z ta wiarą silną, że nie może minąć
darmo nasza ofiara. Choć krwi spłynie wiele,
ale tej krwi przelanej wstać muszą mściciele.
 
Wierzę, że choć dziś mroki cały świat zasnuły,
a krzywda władzę dzierży, jednak prysnąć muszą
kajdany tej przemocy, co nam życie skuły
hańbą, rozpaczą, smutkiem i bólów katuszą.
Wierzę, że nam się trudów ziści cel mozolny
i  ż e  n a  w o l n ej  z i e m i  w s t a n i e  c z ł o w i e k  w o l n y.
 
(Czasy i Ludzie, Kraków 1917)

MODLITWA
 
Żeś była cała łanami pachnąca,
Złocona słońcem, a strojna kwiatami,
Borów zieloną gęstwiną szumiąca
I zapatrzona modremi strugami
W sznury żórawie ciągnące po niebie,
Tom serca ciszą słał modły do Ciebie
O Polsko!
 
Że teraz cała zasiana grobami
Pod krzyże ścielesz żywoty najczystsze,
Że świecisz światu pożarów łunami,
A Twem bogactwem popioły i zgliszcze,
Że w pobojowisk upadasz żałobie
To serca bólem się modlę ku Tobie,
O Polsko!
 
Że zamiast dawnej królewskiej purpury
Masz płaszcz z pożogi i te krwi rubiny
Zamiast klejnotów, że w latach wichury
W wrogich szeregach giną Twoje syny
I dłoń ich obca w żółtym piasku grzebie,
Serca ofiarą się modlę do Ciebie,
O Polsko!
 
Że w ogniu stoją Twe miasta i sioła,
W chrzęście oręża, kurzawie i dymie,
Że szczęk się broni podnosi do koła
Tych, którzy walczą dzisiaj w Twoje imię
To serca wiarą się modlę ku Tobie,
Na ojców naszych niepomszczonym grobie,
O Polsko!
 
Lecz, że znów kiedyś rozbłyśniesz kwiatami,
Ruń świeża skryje krwawych bitew ślady,
Że znów rozpachną Twe pola zbożami,
Ze wrócą ptaków odlotnych gromady,
A bór się szumną pieśnią rozkolebie,
Serca nadzieją się modlę do Ciebie,
O Polsko! Polsko!
 
(Wołyń — Stanowisko 18 VII 1916)

Powrót do wszystkich wydarzeń

  • Biblioteka Narodowa Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie Powiat Myślenicki Gmina Myślenice Muzeum Niepodległości
  • Uniwersytet Trzeciego Wieku Myślenicki Klub Fantastyki Myślenicka Grupa Literacka Tilia Myślenicki Grupa Fotograficzna Myślenickie Towarzystwo Kultury PTTK Oddział
Biblioteka w Biuletynie Informacji Publicznej